Οι επικουρικές συντάξεις αποτελούν σήμερα τη μεγαλύτερη εκκρεμότητα στο σύστημα απονομής συντάξεων - Στόχος η μείωση.

Με στόχο την επιτάχυνση της απονομής επικουρικών συντάξεων που αναμένουν χιλιάδες συνταξιούχοι, το υπουργείο Εργασίας προωθεί νομοθετική ρύθμιση η οποία θα κατατεθεί μετά το Πάσχα στη Βουλή με το νομοσχέδιο για τα επαγγελματικά ταμεία.
Οι επικουρικές εξακολουθούν να απαιτούν μεγαλύτερο χρόνο επεξεργασίας
Η ρύθμιση για θα ενταχθεί στο επικείμενο νομοσχέδιο για τα επαγγελματικά ταμεία που θα κατατεθεί στη Βουλή αμέσως μετά το Πάσχα.

Οι επικουρικές συντάξεις αποτελούν σήμερα τη μεγαλύτερη εκκρεμότητα στο σύστημα απονομής συντάξεων. Τα τελευταία χρόνια ο e-ΕΦΚΑ έχει καταφέρει να μειώσει σημαντικά τις καθυστερήσεις στις κύριες συντάξεις, ωστόσο οι επικουρικές εξακολουθούν να απαιτούν μεγαλύτερο χρόνο επεξεργασίας.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η επικουρική σύνταξη θα εκδίδεται από το τελευταίο ταμείο στο οποίο ήταν ασφαλισμένος ο εργαζόμενος, ανεξάρτητα από το σε ποιο ταμείο έχει συγκεντρώσει τον μεγαλύτερο χρόνο ασφάλισης. Με τη ρύθμιση αυτή επιχειρείται να μπει τέλος στη χρονοβόρα διαδικασία προσδιορισμού αρμοδιότητας μεταξύ των πρώην ταμείων, η οποία σήμερα αποτελεί βασική αιτία καθυστερήσεων στην απονομή των επικουρικών.

Τι ισχύει μέχρι τώρα

Μέχρι σήμερα, όταν ένας ασφαλισμένος έχει εργαστεί σε περισσότερα από ένα επικουρικά ταμεία πριν από τη δημιουργία του ΕΦΚΑ, χρειάζεται να εξεταστεί ποιο ταμείο συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο χρόνο ασφάλισης ώστε να καθοριστεί ποιος φορέας έχει την αρμοδιότητα απονομής της σύνταξης. Η διαδικασία αυτή συχνά οδηγεί σε ανταλλαγή εγγράφων μεταξύ υπηρεσιών και σε μεγάλες καθυστερήσεις.

Τι αλλάζει

Με τη νέα διάταξη η διαδικασία απλοποιείται σημαντικά. Η αρμοδιότητα απονομής θα ανήκει στο τελευταίο ταμείο στο οποίο ήταν ασφαλισμένος ο εργαζόμενος πριν από τη συνταξιοδότηση, χωρίς να απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση για τον μεγαλύτερο χρόνο ασφάλισης. Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται η γραφειοκρατία και επιταχύνεται η έκδοση της επικουρικής σύνταξης.

Με το νέο καθεστώς προβλέπονται τα εξής:

Την αρμοδιότητα για την έκδοση της επικουρικής σύνταξης αναλαμβάνει ο τελευταίος φορέας ασφάλισης στον οποίο ήταν ασφαλισμένος ο εργαζόμενος πριν από τη συνταξιοδότησή του, ανεξάρτητα από το πού έχει συγκεντρώσει τον μεγαλύτερο χρόνο ασφάλισης.
Καταργείται η χρονοβόρα εσωτερική αλληλογραφία μεταξύ των υπηρεσιών του e-ΕΦΚΑ για τον προσδιορισμό του αρμόδιου φορέα απονομής της σύνταξης.

Ο χρόνος διαδοχικής ασφάλισης θα αντιμετωπίζεται πλέον ενιαία, χωρίς να εξετάζεται μόνο η συμπλήρωση της 15ετίας που ίσχυε μέχρι σήμερα ως βασικό κριτήριο για τον καθορισμό της αρμοδιότητας.
Οι χρόνοι αναμονής για την απονομή της επικουρικής σύνταξης αναμένεται να μειωθούν δραστικά, από καθυστερήσεις που συχνά ξεπερνούν τα δύο έτη σε διαδικασία ταχύτερης, «fast-track» έκδοσης.

Πότε θα δούμε αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις – Το ποσό και ποιοι τις δικαιούνται

Αύξηση των επικουρικών συντάξεων θα δουν οι συνταξιούχοι εντός του 2026. Τη δυνατότητα αυξήσεων στις επικουρικές συντάξεις δημιούργησε η εμφάνιση πλεονάσματος στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ (ΕΤΕΑΕΠ).
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης (ΕΤΕΑΕΠ) αναμένεται να εμφανίσει για το 2025 πλεόνασμα-έκπληξη που θα ξεπεράσει τα 188 εκατομμύρια ευρώ, γεγονός που δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις. Πρόκειται για την αναθεωρημένη εκτίμηση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΦΚΑ το οποίο αρχικά είχε προβλέψει ότι το πλεόνασμα θα έφθανε τα 115 εκατομμύρια ευρώ.

Ρεκόρ πενταετίας

Η αναθεώρηση προς τα πάνω του αρχικού πλεονάσματος οφείλεται στην αύξηση των εσόδων κατά 80 εκατ. ευρώ από εισφορές εργοδοτών (60 εκατ. ) και ασφαλισμένων (20 εκατ. ) λόγω αύξησης της απασχόλησης. Είναι η πρώτη φορά που ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ θα εμφανίσει τόσο μεγάλο πλεόνασμα από το 2020 και μετά που η κυβέρνηση αποκατέστησε τις περικοπές των επικουρικών συντάξεων που είχαν υποστεί οι συνταξιούχοι από τις ρυθμίσεις του νόμου Κατρούγκαλου.
Με βάση τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος του νόμου Κατρούγκαλου, αυξήσεις επιτρέπονται μόνο όταν το ταμείο δεν εμφανίζει έλλειμμα

Το πλεόνασμα των περίπου 190 εκατ. ευρώ ανοίγει τον δρόμο για το «ξεπάγωμα» των αυξήσεων στις επικουρικές συντάξεις για 1,3 εκατομμύρια συνταξιούχους. Με βάση τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος του νόμου Κατρούγκαλου, αυξήσεις επιτρέπονται μόνο όταν το ταμείο δεν εμφανίζει έλλειμμα – ενώ μειώσεις απαγορεύονται ακόμη και αν ο φορέας είναι ελλειμματικός.

Η ρήτρα

Με το πλεόνασμα του 2025, η ρήτρα αυτή παύει να αποτελεί εμπόδιο και πλέον η απόφαση για το «πράσινο φως» στις αυξήσεις περνά στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Η τελική απόφαση για το ύψος της αύξησης στις επικουρικές συντάξεις θα ληφθεί εντός του 2026, με βάση τα πραγματικά οικονομικά στοιχεία του 2025.

Το πλεόνασμα διασφαλίζει ότι το ταμείο μπορεί όχι μόνο να αντέξει την αύξηση, αλλά και να παραμείνει πλεονασματικό στη συνέχεια. Πριν την απόφαση, θα προηγηθεί αναλογιστική μελέτη που θα καθορίσει το ακριβές ποσοστό αύξησης που μπορεί να καταβάλει το ΕΤΕΑΕΠ χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητά του.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις η αύξηση θα κυμαίνεται κοντά στο 3%. Η μέση επικουρική σύνταξη ανέρχεται σήμερα σε 195 ευρώ μικτά, οπότε μια ενδεχόμενη αύξηση 3% θα διαμορφώσει την σύνταξη στα 201 ευρώ.