Νέο ισχυρό πλήγμα δέχονται τα αμερικανικά νοικοκυριά, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν, που διανύει πλέον τη 10η εβδομάδα του, προκαλεί ραγδαία άνοδο στις τιμές της ενέργειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το υπουργείο Εργασίας των ΗΠΑ, την Τρίτη, ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή σημείωσε άλμα 3,8% τον Απρίλιο, σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025.
Πρόκειται για μια ανησυχητική επιστροφή σε υψηλά επίπεδα πληθωρισμού, τα οποία η αμερικανική οικονομία είχε αρχίσει να αφήνει πίσω της, μετά το ιστορικό υψηλό του 9,1%, τον Ιούνιο του 2022 (μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία). Παρόλο που ο πληθωρισμός υποχωρούσε σταθερά έκτοτε, η νέα γεωπολιτική κρίση στον Περσικό Κόλπο ανατρέπει τα δεδομένα.
Το σοκ της βενζίνης και το «φρένο» στα Στενά του Ορμούζ
Η κύρια αιτία της ανόδου εντοπίζεται στα καύσιμα. Οι τιμές της βενζίνης αυξήθηκαν κατά 5,4%, μέσα σε έναν μόλις μήνα, ενώ σε ετήσια βάση, η αύξηση ξεπερνά το 28%. Σύμφωνα με την ένωση αυτοκινητιστών AAA, η μέση τιμή ανά γαλόνι έχει ξεπεράσει τα 4,50 δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 44% σε σχέση με πέρυσι.
Η κρίση πυροδοτήθηκε μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου. Η Τεχεράνη απάντησε κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), προκαλώντας «έκρηξη» στις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Η στάση της Fed και η πολιτική πίεση Τραμπ
Τα νέα δεδομένα βάζουν τη Federal Reserve σε θέση αναμονής. Ενώ οι αγορές προσδοκούσαν μειώσεις επιτοκίων, εντός του 2026, η Fed εμφανίζεται πλέον επιφυλακτική, φοβούμενη ότι το ενεργειακό κόστος θα διαχυθεί και σε άλλα προϊόντα, προκαλώντας μια γενικευμένη πληθωριστική κρίση.
Την ίδια στιγμή, ο αμερικανός πρόεδρος εξαπολύει σφοδρή επίθεση στην Κεντρική Τράπεζα και στον απερχόμενο επικεφαλής της, Τζερόμ Πάουελ, απαιτώντας άμεση μείωση των επιτοκίων, για την τόνωση της οικονομίας. Το βλέμμα στρέφεται τώρα στον Kevin Warsh, την επιλογή του Ντόνλντ Τραμπ για τη διαδοχή του Πάουελ, ο οποίος αναμένεται να επικυρωθεί από τη Γερουσία εντός της εβδομάδας, αν και παραμένει άγνωστο αν θα επιλέξει να ακολουθήσει μια πιο επιθετική πολιτική μείωσης επιτοκίων, εν μέσω πολέμου.
Στα πρόθυρα ύφεσης η βιομηχανία
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στην αντλία της βενζίνης. Οι τιμές των τροφίμων στα σούπερ μάρκετ αυξήθηκαν κατά 0,7% τον Απρίλιο, με τις τιμές του κρέατος να καταγράφουν σημαντική άνοδο.
Η πραγματική οικονομία αρχίζει να «πονά», με κολοσσούς όπως η Whirlpool (KitchenAid, Maytag) να αναφέρουν πτώση εσόδων κατά 10%. Η εταιρεία προειδοποίησε ότι ο πόλεμος έχει προκαλέσει μια «κάμψη του κλάδου σε επίπεδα ύφεσης», κλονίζοντας ανεπανόρθωτα την εμπιστοσύνη των καταναλωτών.
Καταρρέει η δημοτικότητα των ΗΠΑ – Τι έδειξε νέα παγκόσμια έρευνα
Η επιθετική πολιτική των ΗΠΑ επέδρασε αρνητικά στη δημοτικότητα της χώρας, όπως και η εκβιαστική-αλλοπρόσαλλη δημαγωγία του Ντ. Τράμπ
Ιδιαιτέρως αρνητική φαίνεται πως είναι η αντίληψη που έχει διαμορφωθεί για τις ΗΠΑ παγκοσμίως: Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του Democracy Perception Index, που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα από τη ΜΚΟ Alliance of Democracies Foundation, η χώρα κατατάχθηκε χαμηλότερα από Ρωσία και Κίνα.
Έχονρας καταρρεύσει στο χαμηλότερο καταγεγραμμένο επίπεδό τους, οι ΗΠΑ συμπεριλαμβάνεται πλέον στην πεντάδα χωρών με την πιο αρνητική εικόνα παγκοσμίως, μαζί με Ιράν, Αφγανιστάν, Βόρεια Κορέα και Ισραήλ.
Τι δείχνουν τα αποτελέσματα της έρευνας πιο συγκεκριμένα και πού οφείλεται η πτώση της δημοφιλίας των ΗΠΑ;
Δυσμενής η αντίληψη για τις ΗΠΑ
Για τους σκοπούς της έρευνας, ζητήθηκε σε πάνω από 46.000 ερωτηθέντες από ένα δείγμα 85 χωρών να εκφράσουν τη συνολική άποψή τους για 68 χώρες και οργανισμούς, στις οποίες συμπεριλαμβάνονταν οι ΗΠΑ, η Ρωσίας και η Κίνα.
Η έρευνα του Δείκτη Αντίληψης της Δημοκρατίας, η οποία κατατάσσει την αντίληψη των χωρών από -100% έως +100%, έδειξε ότι η καθαρή αντίληψη για τις ΗΠΑ είχε μετατοπιστεί στο -16% από +22% πριν από σχεδόν τρία χρόνια.
Άρα ο δείκτης κατέγραψε μια έντονη, επί τα χείρω μεταβολή εκ μέρους των ερωτηθέντων για τις ΗΠΑ (-16), πέντε μονάδες χαμηλότερα από τη Ρωσία (-11%). Η δε Κίνα (+7%) συγκαταλέγεται στις χώρες με θετικό προφίλ – είναι δε η μόνη από τις τρεις μεγάλες δυνάμεις με καλή παγκόσμια εικόνα.
Μάλιστα, στην Ευρώπη η Κίνα αξιολογείται θετικότερα από τις ΗΠΑ σε 20 από τις 23 χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα. Μόνο η Γαλλία, η Πολωνία και η Ουκρανία προτίμησαν την Ουάσινγκτον.
Μάλιστα, στο ερώτημα ποια χώρα αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τον κόσμο, οι ΗΠΑ ήταν η συχνότερη απάντηση, μετά τη Ρωσία και το Ισραήλ, αναφέρει το Reuters.
Τα αίτια της αρνητικής διάκρισης
Σε ποιους παράγοντες «πιστώνεται» η αρνητική αυτή μεταβολή της παγκόσμιας αντίληψης για τις ΗΠΑ;
Παρότι η καμπή φαίνεται να ξεκίνησε πριν την έναρξη της δεύτερης θητείας Τραμπ τον Ιανουάριο του 2025, θεωρείται ότι ο κυριότερος λόγος της πρόσφατης αρνητικής πτώσης στη δημοφιλία της χώρας οφείλεται στην επιθετική εξωτερική πολιτική που ο Αμερικανός πρόεδρος ακολούθησε το προηγούμενο διάστημα.
Σύμφωνα με την έρευνα, η απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου καθώς και η επίθεση στο Ιράν μαζί με το Ισραήλ στις 28 Φεβρουρίου κατακρήμνισαν την εικόνα των ΗΠΑ, και μάλιστα σε επίπεδο χαμηλότερο από αυτό της Ρωσίας και της Κίνας.
Παράλληλα, κομβικό ρόλο φαίνεται ότι έπαιξαν οι δασμοί, οι εξαγγελίες του για τον πλήρη έλεγχο της Γροιλανδίας, η μείωση της αμερικανικής βοήθειας στην Ουκρανία αλλά και οι τεταμένες σχέσεις με τις ευρωπαϊκές χώρες, όταν αυτές αρνήθηκαν τον Απρίλιο να στείλουν πολεμικά πλοία για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ.