Αγανάκτηση και αισθήματα οργής στο Πανελλήνιο προκάλεσε η νέα τουρκική πρόκληση παραβίασης, ανομίας επίδειξης δύναμης και κατασκοπείας εις βάρος της χώρας. Με συνέπεια να θεριεύει ένα γενικό αίσθημα αποτελεσματικής αντίδρασης πλέον, σε νέα παράνομη πτήση και στην ανάγκη να καταρριφθεί
Μέχρι τότε, σε νέα πρόκληση προχώρησε η Τουρκία το πρωί της Παρασκευής, όταν μη επανδρωμένο αεροσκάφος (UAV) εισήλθε στο FIR Αθηνών και παραβίασε τον Εθνικό Εναέριο Χώρο.
Σύμφωνα με πληροφορίες το τουρκικό UAV κινήθηκε στην περιοχή μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου.
Η Πολεμική Αεροπορία αντέδρασε άμεσα, θέτοντας σε εφαρμογή τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Ζεύγος ελληνικών μαχητικών F-16 απογειώθηκε προκειμένου να προχωρήσει στην αναγνώριση και αναχαίτιση του τουρκικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους.
Το σημερινό επεισόδιο έρχεται λίγες ώρες μετά την προειδοποίηση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας ότι ενδεχόμενη εγκατάσταση βάσης UAV στη Ρόδο θα «έβλαπτε την ειρήνη και τη σταθερότητα στο Αιγαίο», συνοδευόμενη μάλιστα από αναφορά στη λήψη «απαραίτητων μέτρων», προστίθεται σε μια αλληλουχία κινήσεων που προβληματίζουν την Αθήνα.
Η Αθήνα επιχειρεί την αποκρυπτογράφηση των προθέσεων της Τουρκίας, προκειμένου να διαπιστωθεί αν τα τελευταία γεγονότα αφορούν μια δυναμική αποστολή μηνυμάτων ή αν είμαστε αντιμέτωποι με μια τελική επιλογή για επιστροφή στην πολιτική των προκλήσεων επί του πεδίου και τη μη ελεγχόμενη ένταση.
Τα μηνύματα από την Αγκυρα ήταν πολλά τους τελευταίους μήνες, ενώ είχαν οδηγηθεί σε αδιέξοδο οι προσπάθειες των υπουργών Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και Χακάν Φιντάν για εξεύρεση κοινού τόπου που θα επέτρεπε στις δύο χώρες τη σύνταξη συνυποσχετικού για οριστική διευθέτηση του πυρήνα των διαφορών, την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.
Προς το παρόν δεν υπάρχει κανένας σχεδιασμός για συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, όπου με αυτά τα δεδομένα θα είναι εξαιρετικά δύσκολη μια νέα συνεννόηση, τη στιγμή μάλιστα που στη Νέα Υόρκη ο Τούρκος πρόεδρος θα επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά και διπλωματικά την αναβάθμιση της Τουρκίας σε περιφερειακό επίπεδο, τη δαιμονοποίηση του Ισραήλ και κινήσεις όπως αυτή της Τριμερούς της Μέκκας.
Για την Αθήνα τίθεται μία ακόμη πρόκληση, καθώς θα πρέπει να απορρίψει και να αντιμετωπίσει κάθε προσπάθεια επιβολής τετελεσμένων από την Τουρκία χωρίς η ένταση που πιθανότατα θα δημιουργηθεί να τραβήξει πάνω της το «ραντάρ» του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος προφανώς δεν θέλει να δει μια νέα κρίση να ξεσπά στην ευρύτερη περιοχή τη στιγμή που προσπαθεί ματαίως να κλείσει τα υπάρχοντα μέτωπα. Πολύ περισσότερο μάλιστα που έχει δείξει ότι λαμβάνει ελάχιστα υπόψη του το πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου και τη διεθνή νομιμότητα και αρέσκεται κυρίως σε μια συναλλακτικού τύπου διπλωματία.
Παραβιάσεις
Μετά και την τελευταία πρωτοβουλία της Τουρκίας για τη θέσπιση, μέσω προεδρικών διαταγμάτων, δύο μεγάλων θαλάσσιων πάρκων στο Βόρειο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και την επιστροφή στην πρακτική των παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου όχι πλέον με UAVs, αλλά με οπλισμένα τουρκικά F-16, είναι σαφές ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις εισέρχονται σε μια περίοδο δύσκολης δοκιμασίας.
Η Ελλάδα πολύ σύντομα θα κληθεί να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά δικαιώματά της επί του πεδίου τόσο με την υλοποίηση συγκεκριμένων έργων και πρωτοβουλιών παρά τις αντιδράσεις της Τουρκίας όσο και με το να αποτρέψει με κάθε τρόπο την προσπάθεια επιβολής de facto περιορισμών σε δραστηριότητες όπως η αλιεία, οι επιστημονικές έρευνες κ.ά. σε περιοχές των διεθνών υδάτων επί ελληνικής μη οριοθετημένης υφαλοκρηπίδας.
Καταγράφεται επίσης με ιδιαίτερη ανησυχία το ότι η Τουρκία σχεδόν σε όλες τις τελευταίες ανακοινώσεις της, με τις οποίες αντιδρά σε πρωτοβουλίες της Ελλάδας, ανάγει σε κορυφαίο ζήτημα αυτό των λεγόμενων «γκρίζων ζωνών» (όπως έκανε και την περασμένη Τετάρτη), κάτι που εκ των πραγμάτων δημιουργεί ένταση, και κυρίως δεν επιτρέπει την έναρξη οποιασδήποτε σοβαρής συζήτησης για το θέμα των οριοθετήσεων, αλλά ακόμη και για συνομιλίες τεχνικής φύσης.
Η Διακήρυξη των Αθηνών, ένα κείμενο με πολλά προβληματικά σημεία, και κυρίως με τη διαφορετική ερμηνεία που έδινε η Τουρκία στον όρο περί «αποφυγής προκλητικών ενεργειών», θεωρώντας ότι αυτό αφορά τον αυτοπεριορισμό της Ελλάδας από την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, έχει εξαντλήσει προ πολλού τη δυναμική της. Προσέφερε μια σημαντική περίοδο ηρεμίας και αποφυγής εξάντλησης της Πολεμικής Αεροπορίας λόγω της απουσίας των συνήθως πυκνών παράνομων δραστηριοτήτων στον εναέριο χώρο του Αιγαίου, την αποτελεσματική διαχείριση του Μεταναστευτικού με τον περιορισμό των ροών από την Τουρκία (για λόγους που έχουν να κάνουν και με το συνολικό παζάρι της Αγκυρας με την Ε.Ε.) και έδωσε χρόνο στην Ελλάδα προκειμένου να υλοποιήσει ένα από τα μεγαλύτερα εξοπλιστικά προγράμματα των τελευταίων δεκαετιών.
Πολιτικές σκοπιμότητες
Αλλά και για λόγους εσωτερικής πολιτικής σκοπιμότητας, η Τουρκία επιθυμεί να δείξει ότι αντιδρά δυναμικά σε αυτό που η ελίτ της χώρας αντιλαμβάνεται ως προσπάθεια αποκλεισμού της από τη Μεσόγειο και περικύκλωσής της από το Ισραήλ, θεωρώντας ότι η Ελλάδα λειτουργεί και παρακινείται σε πρωτοβουλίες έχοντας τη στήριξη του νέου περιφερειακού ανταγωνιστή της. Ετσι, η παραδοσιακή ελληνοτουρκική αντιπαράθεση για το Αιγαίο προσλαμβάνει και άλλη διάσταση, αυτή του ανταγωνισμού με το Ισραήλ και την επέκταση της επιρροής του, ενώ φυσικά πρέπει να προστεθεί και η διάσταση των μεγάλων ανακατατάξεων του γεωστρατηγικού σκηνικού στην περιοχή.
Η γειτονική χώρα έχει ενθαρρυνθεί από την αναγνώριση του ρόλου της στις περιφερειακές κρίσεις τόσο από τις ΗΠΑ και τον πρόεδρο Τραμπ όσο και από την ίδια την Ε.Ε., παρά τους αστερίσκους που μπαίνουν είτε για την κατάσταση του Κράτους Δικαίου, είτε από τις αποφάσεις που αφορούν την επιθετικότητά της εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου.
Ετσι όμως οι προειδοποιήσεις της γείτονος έναντι της Ελλάδας κάθε άλλο παρά είναι πια ρητορικές, καθώς προβάλλοντας το προφίλ ισχύος σε μια ευρύτερη γεωγραφία είναι αποφασισμένη να αποτρέψει αυτό που θεωρεί επιβολή τετελεσμένων και προσπάθεια περικύκλωσής της στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο Χ. Φιντάν το έθεσε ξεκάθαρα την περασμένη εβδομάδα, όπου λίγο πολύ και θέλοντας να δελεάσει τους Αιγύπτιους προκειμένου να προχωρήσουν στη Συμμαχία της Μέκκας πρόβαλε ως απειλή την Τριμερή Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι κόβουν στη μέση την Ανατολική Μεσόγειο, παραβλέποντας τις χώρες με τις απέναντι ακτές, την Τουρκία και την Αίγυπτο...
2.ΠαΣοΚ για UAV στην Αλεξανδρούπολη: «Κλιμάκωση της τουρκικής προκλητικότητας – Να ζητηθούν κυρώσεις από την ΕΕ»
Η κίνηση ενός μη επανδρωμένου αεροσκάφους σε μικρή απόσταση από το αεροδρόμιο της πόλης εντάσσεται, σύμφωνα με την πολιτική ανάγνωση του ΠαΣοΚ, σε ένα ευρύτερο μοτίβο τουρκικών ενεργειών που προκαλούν ανησυχία στην Αθήνα
«Εικονοποιεί» την τουρκική προκλητικότητα
Ως χαρακτηριστικό δείγμα της κλιμάκωσης που καταγράφεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις περιγράφει το ΠαΣοΚ το σημερινό περιστατικό στην Αλεξανδρούπολη.
Το Γραφείο Τύπου του κόμματος χαρακτηρίζει «πολύ σοβαρό» το γεγονός ότι μη επανδρωμένο αεροσκάφος παραβίασε το FIR Αθηνών και κινήθηκε πολύ κοντά στην πόλη και, ειδικότερα, στο αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης.
«Εικονοποιεί με τον πλέον παραστατικό τρόπο την κλιμάκωση της τουρκικής προκλητικότητας έναντι της χώρας μας», αναφέρει χαρακτηριστικά το ΠαΣοΚ, συνδέοντας το συγκεκριμένο περιστατικό με τη συνολικότερη εικόνα που διαμορφώνεται το τελευταίο διάστημα.
Αύξηση παραβιάσεων από αεροσκάφη και drones
Στην ανακοίνωσή του, το ΠαΣοΚ υπογραμμίζει την αύξηση των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά αεροσκάφη και drones.
Όπως επισημαίνει, η δραστηριότητα αυτή δεν εξελίσσεται μεμονωμένα, αλλά έρχεται σε συνδυασμό με την αναβάθμιση των παράνομων, όπως τις χαρακτηρίζει, τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Για τη Χαριλάου Τρικούπη, ο συνδυασμός των δύο εξελίξεων δημιουργεί μια κατάσταση που δεν επιτρέπει πλέον περιθώρια εφησυχασμού.
«Δεν αφήνει πλέον κανένα περιθώριο για αυταπάτες», τονίζει το κόμμα, ζητώντας από την κυβέρνηση να αντιμετωπίσει την τουρκική δραστηριότητα με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα σε διπλωματικό επίπεδο.
Να τεθεί το ζήτημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Το ΠαΣοΚ στρέφει την κριτική του κυρίως προς την ελληνική κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο, κατά την άποψή του, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί η νέα πρόκληση.
Ζητά να εκθέσει «με άμεσο, καθαρό και αποφασιστικό τρόπο» την τουρκική προκλητικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διεκδικώντας ευρωπαϊκή αντίδραση.
Στο επίκεντρο της πρότασης βρίσκεται η λήψη μέτρων και η επιβολή κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας, με το ΠαΣοΚ να υποστηρίζει ουσιαστικά ότι η συγκεκριμένη συμπεριφορά δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως διμερές ελληνοτουρκικό ζήτημα.
Η Αλεξανδρούπολη στο επίκεντρο
Η παρουσία του UAV κοντά στην Αλεξανδρούπολη προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στο περιστατικό, καθώς η περιοχή αποτελεί σημαντικό ενεργειακό, μεταφορικό και στρατιωτικό κόμβο της βόρειας Ελλάδας.
Η κίνηση ενός μη επανδρωμένου αεροσκάφους σε μικρή απόσταση από το αεροδρόμιο της πόλης εντάσσεται, σύμφωνα με την πολιτική ανάγνωση του ΠαΣοΚ, σε ένα ευρύτερο μοτίβο τουρκικών ενεργειών που προκαλούν ανησυχία στην Αθήνα.
Το κόμμα ζητά, συνεπώς, η ελληνική απάντηση να μην περιοριστεί στην καταγραφή του περιστατικού, αλλά να μεταφερθεί άμεσα στο ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να υπάρξει πολιτική και διπλωματική πίεση προς την Άγκυρα.