Τα γυαλιά ηλίου είναι το αντηλιακό των ματιών, λέει η Λόρα ντι Μέλιο, επίκουρη καθηγήτρια Οφθαλμολογίας, και προσθέτει ότι βοηθούν στην προστασία των βλεφάρων, του δέρματος γύρω από τα μάτια και της επιφάνειας του οφθαλμού. Ωστόσο είναι κρίσιμο τα γυαλιά να έχουν την ένδειξη «UV400» ή «100% προστασία UVA/UVB», που σημαίνει ότι μπλοκάρουν το 99% έως 100% της υπεριώδους ακτινοβολία
Η προστασία των ματιών από την έκθεση στον ήλιο είναι, σύμφωνα με τους ειδικούς, αδιαπραγμάτευτη.
«Τα γυαλιά ηλίου είναι το αντηλιακό των ματιών», λέει η Λόρα ντι Μέλιο, επίκουρη καθηγήτρια Οφθαλμολογίας στο Wilmer Eye Institute του Johns Hopkins Medicine. «Βοηθούν στην προστασία των βλεφάρων, του δέρματος γύρω από τα μάτια και της επιφάνειας του οφθαλμού».
Ομως, όσοι φορούν γυαλιά οράσεως χρειάζονται και γυαλιά ηλίου; Εξαρτάται, λέει η δρ Σέρι Ρόουεν, πιστοποιημένη οφθαλμίατρος και χειρουργός καταρράκτη. Οπως εξηγεί, πολλοί θεωρούν ότι χρειάζονται οπωσδήποτε σκουρόχρωμους φακούς, όμως όσοι φορούν γυαλιά οράσεως έχουν ήδη ένα βαθμό προστασίας.
Ζητήσαμε από ειδικούς να μας πουν τι πρέπει να γνωρίζετε για να προστατεύετε τα μάτια σας.
Τι κάνει ο ήλιος στα μάτια;
Το ηλιακό φως περιέχει τρία είδη υπεριώδους ακτινοβολίας –τις UVA, UVB και UVC–, όμως μόνο οι δύο πρώτες διαπερνούν την ατμόσφαιρα της Γης. Η ακτινοβολία UVB θεωρείται πιο επικίνδυνη για τα μάτια από τη UVA. Ωστόσο, και οι δύο υπάρχουν είτε έχει λιακάδα είτε όχι και μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης παθήσεων που επηρεάζουν την όραση.
Για παράδειγμα, ο καταρράκτης –η συσσώρευση πρωτεϊνών που προκαλεί θόλωση του φυσικού φακού του ματιού– μπορεί να εμφανιστεί φυσιολογικά με την ηλικία. Η υπεριώδης ακτινοβολία, όμως, μπορεί να επισπεύσει την εμφάνισή του, λέει ο Μπράις Σεντ Κλερ, επίκουρος καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Wilmer Eye Institute. Οι υπεριώδεις ακτίνες του ηλίου μπορεί επίσης να επιδεινώσουν την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, μιας προοδευτικής πάθησης των ματιών που μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια όρασης.
Η έκθεση των ματιών στον ήλιο χωρίς προστασία μπορεί επίσης να προκαλέσει δύο τύπους αλλοιώσεων στον επιπεφυκότα: πτερύγιο και στεάτιο. Το στεάτιο είναι συνήθως ηπιότερο και εμφανίζεται ως μια μικρή κιτρινωπή κηλίδα ή ένα εξόγκωμα στο λευκό μέρος του ματιού. Μπορεί να προκαλέσει ενόχληση, αλλά συνήθως δεν επηρεάζει την όραση.
Το πτερύγιο, αντίθετα, μπορεί να είναι πιο σοβαρό. «Το πτερύγιο είναι μια υπερπλασία που επεκτείνεται μέσα στον κερατοειδή χιτώνα», λέει η Ντι Μέλιο. «Αν εξελιχθεί αρκετά, μπορεί να επηρεάσει την όραση» και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση, λέει.
Τα γυαλιά οράσεως μπορεί να προφέρουν την ίδια προστασία με τους σκουρόχρωμους φακούς και οι περισσότεροι αξιόπιστοι πωλητές οπτικών ειδών ενσωματώνουν αυτή την προστασία ως βασικό χαρακτηριστικό τους.
Ευάλωτη είναι και η περιοχή γύρω από τα μάτια. Το 5% έως 10% των καρκίνων του δέρματος στις Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζεται στο βλέφαρο. «Στην περιοχή μέσα και γύρω από το μάτι υπάρχουν σχεδόν όλοι οι τύποι κυττάρων», λέει η δρ Ντάγκνι Ζου, χειρουργός κερατοειδούς, καταρράκτη και ειδικός στη διαθλαστική χειρουργική στην Καλιφόρνια. «Οποιοσδήποτε από αυτούς μπορεί να υποστεί μεταλλάξεις όταν εκτίθεται σε υπερβολική υπεριώδη ακτινοβολία».
Τέλος, υπάρχει και η αισθητική διάσταση του θέματος. Ακόμη κι αν προστατεύεστε από την υπεριώδη ακτινοβολία, η οποία επιταχύνει τα σημάδια γήρανσης, το έντονο φως σάς κάνει να μισοκλείνετε τα μάτια, κάτι που συμβάλλει στη δημιουργία ρυτίδων. «Το να μισοκλείνετε τα μάτια είναι ο φυσικός τρόπος με τον οποίο το σώμα σας λέει: "Δέχομαι υπερβολικό φως"», εξηγεί ο Σεντ Κλερ. «Τα γυαλιά ηλίου βοηθούν να χαλαρώνουν οι μύες γύρω από τα μάτια, περιορίζοντας έτσι τη δημιουργία ρυτίδων, όπως το λεγόμενο "πόδι της χήνας"».
Χρειάζομαι, λοιπόν, δύο ζευγάρια γυαλιά;
Τα διάφανα γυαλιά οράσεως «μπορεί να προσφέρουν την ίδια προστασία με τους σκουρόχρωμους φακούς», λέει ο Σεντ Κλερ, και οι περισσότεροι αξιόπιστοι πωλητές οπτικών ειδών ενσωματώνουν αυτή την προστασία ως βασικό χαρακτηριστικό των διάφανων φακών.
Οι σύγχρονοι φακοί οράσεως κατασκευάζονται συχνά από πολυανθρακικό υλικό, το οποίο διαθέτει ενσωματωμένη προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία. Ακόμη και οι φακοί που δεν είναι από πολυανθρακικό υλικό συνοδεύονται συχνά από ειδική επίστρωση που παρέχει προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία.
Αν θέλετε να βεβαιωθείτε ότι τα γυαλιά σας προσφέρουν προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία, μπορείτε να τα πάτε σε ένα κατάστημα οπτικών για να ελεγχθούν, λέει η δρ Eμιλι Μ. Σέλαϊν, οφθαλμίατρος από το Μίσιγκαν και εκπρόσωπος της Αμερικανικής Ακαδημίας Οφθαλμολογίας.
Αν, πάντως, σας ενοχλεί να κουβαλάτε δεύτερο ζευγάρι γυαλιά, δεν υπάρχει ιδιαίτερος λόγος ανησυχίας – εκτός κι αν το έντονο φως του ήλιου ερεθίζει τα μάτια σας, λέει η Ρόουεν. Οπως εξηγεί, η φωτεινότητα από μόνη της δεν αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου ή άλλων όγκων στους οφθαλμούς, ωστόσο, όταν είναι υπερβολική, μπορεί να προκαλέσει δυσάρεστα συμπτώματα, όπως καταπόνηση των ματιών, ξηροφθαλμία, πονοκεφάλους και γενικότερη δυσκολία στην όραση. Οι σκουρόχρωμοι φακοί μειώνουν αυτό το ορατό φως και επομένως μπορούν να βοηθήσουν.
Ωστόσο, είτε οι φακοί είναι σκουρόχρωμοι είτε όχι, τα γυαλιά καλύπτουν μόνο ένα μικρό μέρος του προσώπου, γι' αυτό η Ρόουεν συνιστά να φοράτε και καπέλο, καθώς και αντηλιακό, για μεγαλύτερη προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία, ιδιαίτερα τις ημέρες που πρόκειται να περάσετε πολλές ώρες σε εξωτερικούς χώρους.
Είτε αγοράζετε γυαλιά ηλίου είτε γυαλιά οράσεως, αναζητήστε την ένδειξη «UV400» ή «100% προστασία UVA/UVB». Οι δύο αυτές ενδείξεις είναι ουσιαστικά συνώνυμες και σημαίνουν ότι οι φακοί μπλοκάρουν το 99% έως 100% της υπεριώδους ακτινοβολίας.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες τα γυαλιά ηλίου ελέγχονται από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), επομένως είναι παράνομο ένα ζευγάρι γυαλιών να φέρει την ένδειξη «UV400» αν δεν παρέχει πράγματι αυτό το επίπεδο προστασίας. Ολοι οι ειδικοί, πάντως, προειδοποιούν να αποφεύγετε τα πολύ φθηνά γυαλιά ηλίου που μπορεί να αγοράσει κανείς σε υπαίθριους πάγκους. Οι πολύ σκούροι φακοί που δεν διαθέτουν προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί, στην πραγματικότητα, να βλάψουν τα μάτια: «Το μόνο που κάνουν είναι να διαστέλλουν την κόρη του ματιού, με αποτέλεσμα να εισέρχεται περισσότερο φως», λέει η Ρόουεν. «Αν δεν έχετε προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία και η κόρη σας είναι διεσταλμένη, θα εκτεθείτε απευθείας στην υπεριώδη ακτινοβολία», εξηγεί.
Τελικά, το αν θα έχετε μαζί σας δύο ζευγάρια γυαλιά είναι κυρίως θέμα προσωπικής άνεσης, αρκεί να αποφεύγετε καταστάσεις στις οποίες το άμεσο ηλιακό φως μπορεί να φτάσει ανεμπόδιστα στον αμφιβληστροειδή. «Χρειαζόμαστε το φως, χρειαζόμαστε τον ήλιο, χρειαζόμαστε τον χρόνο που περνάμε έξω», λέει η Ρόουεν. «Αυτό που δεν χρειαζόμαστε είναι να εκτίθενται τα μάτια μας στην υπεριώδη ακτινοβολία».
εντοπίζεται τόσο στο κόστος της διανυκτέρευσης, όσο στις υπηρεσίες εστίασης και αναψυχής (F&B), οι οποίες έχουν αυξηθεί κατακόρυφα, επηρεάζοντας άμεσα την καθημερινή καταναλωτική δαπάνη του επισκέπτη και την τελική ανταγωνιστικότητα του νησιού.