Το ντίζελ αποτελεί τη «ραχοκοκαλιά» των εμπορευματικών και μεταφορικών δικτύων. Η κατακόρυφη αύξηση της τιμής του συμπαρασύρει το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων σε κάθε τομέα της οικονομίας. Ήδη ορισμένοι όμιλοι επιβάλλουν πρόσθετες επιβαρύνσεις στις διαδικτυακές παραγγελίες και τις ταχυδρομικές αποστολές, ενώ οι αναλυτές προειδοποιούν ότι το επόμενο διάστημα, το κύμα ακρίβειας θα γίνει ορατό στα καταστήματα λιανικής.
Παράλληλα, οι οικονομικές πιέσεις αποκτούν έντονο πολιτικό αποτύπωμα, καθώς η ακρίβεια αναμένεται να
Πιέσεις σε σούπερ μάρκετ και νωπά προϊόντα
αποτελέσει το κυρίαρχο κριτήριο για τους αμερικανούς ψηφοφόρους στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.Η αλυσίδα τροφίμων δέχεται τις ισχυρότερες πιέσεις. Φρέσκα φρούτα, λαχανικά, κρέας και ευπαθή προϊόντα απαιτούν συχνή μεταφορά, ενώ ο γεωργικός εξοπλισμός λειτουργεί, ως επί το πλείστον, με ντίζελ.
Αν και οι αυξήσεις στα καύσιμα χρειάζονται χρόνο για να αποτυπωθούν πλήρως στην τελική τιμή, όσο το ντίζελ παραμένει ακριβό, τόσο ενισχύεται ο κίνδυνος ανατιμήσεων σε μια ευρεία γκάμα αγαθών, από είδη ένδυσης και καλλυντικά μέχρι έπιπλα.
Σε ανοδική τροχιά βρίσκεται και η απλή αμόλυβδη βενζίνη. Η μέση τιμή της έφτασε τα 4,15 δολάρια το γαλόνι (από 3,20 δολάρια την αντίστοιχη περσινή περίοδο), αν και η άνοδός της παραμένει πιο ήπια συγκριτικά με αυτή του ντίζελ.
Πώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πυροδότησε το ράλι
Πριν από την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, στα τέλη Φεβρουαρίου, η μέση τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ διαμορφωνόταν στα 3,76 δολάρια το γαλόνι. Η εκτίναξη του αργού πετρελαίου, λόγω των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα και του αποκλεισμού των δεξαμενόπλοιων, στα Στενά του Ορμούζ, οδήγησε τις τιμές των καυσίμων στα ύψη.
Μετά από μια πρόσκαιρη αποκλιμάκωση το καλοκαίρι, εν μέσω ελπίδων για ειρήνευση, η νέα κλιμάκωση των συρράξεων επανέφερε την ανοδική τάση. Το πετρέλαιο τύπου Brent ξεπέρασε τα 95 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο από τα 70 δολάρια, που βρισκόταν πριν από τον πόλεμο.
• Ιστορικό συγκρίσεων: Η τελευταία φορά που καταγράφηκαν ανάλογες τιμές ήταν τον Ιούνιο του 2022 ($5,82/γαλόνι), μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
• Πληθωριστική προσαρμογή: Σε όρους αγοραστικής δύναμης, το ντίζελ είχε αγγίξει τα 4,74 δολάρια το 2008 (ισοδύναμο με $7,20 σήμερα), ενώ το ρεκόρ του 2022 αντιστοιχεί σε $6,56, με τα σημερινά δεδομένα.
Γιατί το ντίζελ ακριβαίνει ταχύτερα από τη βενζίνη
Η ζήτηση για ντίζελ παρουσιάζει μικρότερη ελαστικότητα σε σχέση με τη βενζίνη. Ενώ τα νοικοκυριά μπορούν να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους, οι εμπορευματικές αλυσίδες δε διαθέτουν άμεσες εναλλακτικές λύσεις
Οι τομείς που επηρεάζονται άμεσα:
• Παραγωγή – Αλιεία: Αυξημένο κόστος για την τροφοδοσία τρακτέρ, αλιευτικών σκαφών και γεννητριών.
• Μεταφορές: Πίεση στο λειτουργικό κόστος για τρένα, φορτηγά πλοία και νταλίκες διανομής.
• Τελική τιμή τροφίμων: Τα καύσιμα αντιπροσωπεύουν ήδη το 15% έως 30% του συνολικού κόστους παραγωγής και διάθεσης.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, τα προϊόντα ψυγείου είναι τα πρώτα που επιβαρύνονται. Τον Ιούλιο, ενώ ο γενικός πληθωρισμός τροφίμων στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 2,7%, οι τιμές στα θαλασσινά αυξήθηκαν κατά 7% και στα φρέσκα φρούτα κατά 4,9%.
Επιβαρύνσεις στο e-commerce – Κίνδυνος για παγκόσμια οικονομία
Οι πιέσεις μετακυλίονται ήδη στους καταναλωτές. Κολοσσοί του ηλεκτρονικού εμπορίου και των μεταφορών, όπως η Amazon, η FedEx, η UPS και τα αμερικανικά ταχυδρομεία (USPS), έχουν ήδη επιβάλει έκτακτες προσαυξήσεις καυσίμων στις αποστολές δεμάτων.
Παράλληλα, οι επιπτώσεις επεκτείνονται στις δημόσιες συγκοινωνίες, στις γεννήτριες εκτάκτου ανάγκης, αλλά και σε αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ασίας και της Αφρικής, οι οποίες εξαρτώνται από τις εισαγωγές της Μέσης Ανατολής.
Η εξάντληση των φυσικών αποθεμάτων διυλισμένων προϊόντων διεθνώς δημιουργεί συνθήκες δομικής κρίσης, με τους αναλυτές της ενέργειας να προειδοποιούν για την οριακή κατάσταση στην οποία βρίσκεται το παγκόσμιο σύστημα διύλισης.