Ιδιαίτερα αποκαλυπτική για την εικόνα του οργανωμένου εγκλήματος στην Ελλάδα είναι η εκθεση της ΕΛ.ΑΣ. για το 2024. Σύμφωνα με τα στοιχεία, εκατοντάδες εγκληματικές οργανώσεις δραστηριοποιούνται σε τομείς που εκτείνονται από τη διακίνηση ναρκωτικών και το λαθρεμπόριο έως τις οργανωμένες απάτες και το trafficking.
Κατά τη διάρκεια του 2024 δραστηριοποιήθηκαν στη χώρα συνολικά 510 εγκληματικές ομάδες, με 3.469 μέλη. Οι βασικοί τομείς δράσης τους περιλαμβάνουν τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, τη διακίνηση ναρκωτικών, το λαθρεμπόριο, τη διακίνηση όπλων, την εμπορία ανθρώπων, τις οργανωμένες απάτες, τις εκβιάσεις, καθώς και εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας.
Η πλειονότητα των εγκληματικών οργανώσεων ήταν εγχώριες, καθώς αντιστοιχούσαν στο 51,96% του συνόλου. Παράλληλα, έντονη παραμένει η παρουσία αλλοδαπών εγκληματικών ομάδων, οι οποίες αντιπροσώπευαν το 26,86%, ενώ το 21,18% αποτελούνταν από μικτές ομάδες με Ελληνες και αλλοδαπούς.
Οι υπηκοότητες μελών εγκληματικών οργανώσεων από το 2020 έως το 2024.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνθεση των αλλοδαπών οργανώσεων. Κυρίαρχο ρόλο είχαν οι βουλγαρικές ομάδες, που αποτελούσαν το 29,2% των αλλοδαπών εγκληματικών οργανώσεων, ακολουθούμενες από τις αλβανικές με 26,28%.
Η πλειοψηφία των υποθέσεων αφορούσε σε εγκληματικές ομάδες που δραστηριοποιούνταν στις κλοπές-διαρρήξεις και εν συνεχεία παραβάσεις της νομοθεσίας περί ναρκωτικών και απάτες. Ακολουθούν οι κλοπές τροχοφόρων, η παράνομη διακίνηση μεταναστών, η λαθρεμπορία, οι ληστείες, οι εκβιάσεις, οι παραβάσεις περί πνευματικής διοκτησίας, οι πλαστογραφίες, παραβάσεις νομοθεσίας περί σημάτων και η εμπορία ανθρώπων. Το 2024, δραστηριοποιήθηκαν συνολικά 115 εγκληματικές ομάδες, οι οποίες αποτελούνταν συνολικά από 659 μέλη.
Η έκθεση δείχνει ότι οι περισσότερες ομάδες ήταν ολιγομελείς, με έως πέντε μέλη, ωστόσο σχεδόν μία στις δέκα λειτουργούσε ως οργανωμένο εγκληματικό δίκτυο με περισσότερα από 12 μέλη. Τα μεγαλύτερα δίκτυα δραστηριοποιούνταν κυρίως στις κλοπές και διαρρήξεις, στη διακίνηση ναρκωτικών και στην παράνομη μετανάστευση.
Παράλληλα, περισσότερες από μία στις τέσσερις οργανώσεις εμφάνιζαν πολυδιάστατη εγκληματική δράση, με κυρίαρχη δραστηριότητα τη διακίνηση ναρκωτικών, συνδυάζοντας συχνά πολλαπλές μορφές παρανομίας.
Η συνολική εκτιμώμενη «εμπορική» αξία των κατασχεθέντων ποσοτήτων ναρκωτικών ουσιών κατάτο 2024 υπερέβη το ποσό των 218,7 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, οι κατασχεθείσες ποσότητες, καθώς και εκείνες που εκτιμάται ότι διακινήθηκαν από τις εγκληματικές οργανώσεις που εξαρθρώθηκαν από τις Διωκτικές Αρχές, υπολογίζεται ότι θα μπορούσαν να αποφέρουν στις εν λόγω δομές συνολικά έσοδα της τάξεως των 85 εκατ. ευρώ.
Το οικονομικό αποτύπωμα του οργανωμένου εγκλήματος παραμένει ιδιαίτερα υψηλό. Η Ελληνική Αστυνομία εκτιμά ότι τα συνολικά παράνομα κέρδη των εγκληματικών οργανώσεων ξεπέρασαν τα 181 εκατομμύρια ευρώ. Τα μεγαλύτερα ποσά προήλθαν από τη διακίνηση ναρκωτικών, ενώ ακολουθούν οι απάτες, οι κλοπές-διαρρήξεις, το λαθρεμπόριο και οι παραβάσεις που σχετίζονται με αρχαιότητες και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας.
Αριθμός εγκληματικών οργανώσεων ανά διακινθείσα ναρκωτική ουσία.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη χρήση της τεχνολογίας και του διαδικτύου από τις εγκληματικές ομάδες. Οπως επισημαίνεται στην έκθεση, οι οργανώσεις αξιοποιούν όλο και περισσότερο τις νέες τεχνολογίες τόσο για τη διευκόλυνση των παράνομων δραστηριοτήτων τους όσο και για την προσέγγιση πελατών ή πιθανών θυμάτων.
Η ανάπτυξη του διαδικτύου και η ευρεία χρήση του για νόμιμες δραστηριότητες έχει καταστεί σημαντικός παράγοντας εξάπλωσης του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος. Το διαδίκτυο παρέχει ανωνυμία, διευκολύνει την προσέγγιση θυμάτων και την απόκρυψη παράνομων ενεργειών, ενώ επιτρέπει τη μαζική διάπραξη εγκλημάτων από απόσταση. Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, spamming, phishing και διαδικτυακοί πλειστηριασμοί χρησιμοποιούνται για δόλια προσέγγιση θυμάτων, με την έλλειψη ενημέρωσης των πολιτών σε θέματα κυβερνοασφάλειας να αυξάνει τον κίνδυνο εκμετάλλευσης προσωπικών δεδομένων.
Η τεχνολογία προσφέρει νέες δυνατότητες απόκρυψης εγκληματικών πρακτικών και διευκολύνει δραστηριότητες όπως η διακίνηση ναρκωτικών, όπλων και ανθρώπων, ενώ εφαρμογές όπως το Σκοτεινό Διαδίκτυο ενισχύουν την ιδιωτικότητα των δραστών.
Οι πιο εξειδικευμένες ομάδες εντοπίζονται κυρίως στο λαθρεμπόριο, στις κλοπές οχημάτων, στις παραβιάσεις διανοητικής ιδιοκτησίας, στις υποθέσεις ναρκωτικών, στις πλαστογραφίες και στις διαρρήξεις, με τα μέλη τους να χρησιμοποιούν εξειδικευμένη τεχνογνωσία και επιχειρησιακές μεθόδους που δεν είναι εύκολα προσβάσιμες.
Σημαντικό εύρημα της έκθεσης αποτελεί επίσης το γεγονός ότι σχεδόν τα τρία τέταρτα των εγκληματικών οργανώσεων αξιοποιούν νόμιμες επιχειρηματικές ή διοικητικές δομές για την κάλυψη ή τη διευκόλυνση της δράσης τους.
Ως σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια ασφάλεια αξιολογούνται οι οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στη διακίνηση ναρκωτικών, στη διακίνηση μεταναστών, στις οργανωμένες απάτες και στο λαθρεμπόριο προϊόντων.