Παραπληροφόρηση
Η διασπορά ψευδών ειδήσεων («fake news») έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω της ανεξέλεγκτης διάδοσης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Συχνά στόχος τους είναι η πρόκληση πανικού, η προώθηση συγκεκριμένων προϊόντων ή απλώς η εντυπωσιοθηρία. Τυπικά παραδείγματα: θεωρίες συνωμοσίας (όπως αυτές για τα εμβόλια του κορωνοϊού), «θαυματουργές» θεραπείες ή γρήγορες λύσεις χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, καθώς και ψευδή ή παραποιημένα δεδομένα.
Οι συνέπειες
Η παραπληροφόρηση μπορεί να έχει σοβαρές και μακροπρόθεσμες συνέπειες: να οδηγήσει κάποιον στο να καθυστερήσει την αναζήτηση ιατρικής φροντίδας, να βασιστεί σε αναποτελεσματικές ή ακόμη και επικίνδυνες πρακτικές ή να πάρει κρίσιμες αποφάσεις χωρίς την απαραίτητη γνώση.
Πώς αναγνωρίζουμε την αξιόπιστη πληροφορία;
Το πρώτο βήμα είναι να ελέγχουμε την πηγή. Εμπιστευόμαστε επίσημους φορείς όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), το Υπουργείο Υγείας, επιστημονικά περιοδικά και καταξιωμένους γιατρούς. Αποφεύγουμε περιεχόμενο χωρίς αναφορά σε πηγές, με υπερβολικό ή συνωμοσιολογικό ύφος. Αν κάτι μοιάζει υπερβολικά καλό για να είναι αληθινό, πιθανότατα δεν είναι.
Τι κάνουμε αν αμφιβάλλουμε;
Πριν κοινοποιήσουμε μια είδηση, αξίζει να την ελέγξουμε: υπάρχει και σε άλλες έγκυρες πηγές; Έχει επιβεβαιωθεί από ειδικούς; Υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία για fact-checking που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε. Δεν διαδίδουμε κάτι μόνο και μόνο επειδή προκαλεί σοκ ή εντύπωση.
Τέλος, τα μέσα ενημέρωσης αλλά και οι influencers έχουν ευθύνη να λειτουργούν υπεύθυνα, προωθώντας μόνο τεκμηριωμένες, αξιόπιστες πληροφορίες.
Η υγεία μας δεν είναι πεδίο πειραματισμού, ούτε clickbait.