«Όλες τις επιλογές» για τη μελλοντική σχέση της Βρετανίας με την ΕΕ θέλει να εξετάσει ο Άντι Μπέρναμ, ανοίγοντας για πρώτη φορά τη συζήτηση ακόμη και για αντιστροφή του Brexit. Θετικές αντιδράσεις από Ευρώπη
1.Σχεδόν δέκα χρόνια μετά από το δημοψήφισμα που οδήγησε τη Μεγάλη Βρετανία εκτός της ΕΕ, ο πρωθυπουργός της Άντι Μπέρναμ άνοιξε για πρώτη φορά ευθέως τη συζήτηση ακόμη και για την επιστροφή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλώνοντας ότι η κυβέρνησή του θα μπορούσε να εξετάσει «όλες τις επιλογές» για τη μελλοντική σχέση του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης και της ενδεχόμενης επανένταξης στην Ένωση.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Μπέρναμ βέβαια, πριν από οποιαδήποτε απόφαση θα πρέπει να εξεταστούν τα «υπέρ και τα κατά» των διαφορετικών πιθανών σχέσεων με την ΕΕ, στις οποίες περιλαμβάνονται η ένταξη στην ευρωπαϊκή ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, αλλά και η πλήρης επιστροφή στο ευρωπαϊκό μπλοκ, η αντιστροφή του Brexit.
Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε ήδη θετικές αντιδράσεις στην Ευρώπη, με τον -απερχόμενο- Γάλλο πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν να δηλώνει από τη Μαδρίτη -όπου συναντήθηκε με τον Πέδρο Σάντεσθ- ότι η επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ θα αποτελούσε «εξαιρετική είδηση» και «μια καλή απόφαση». Θετικός εμφανίστηκε και ο Ισπανός πρωθυπουργός, ο οποίος δήλωσε ότι η Ισπανία θα υποδεχόταν τη Βρετανία «με ανοιχτές αγκάλες».
Ο Μπέρναμ, ο οποίος βρίσκεται στην πρωθυπουργία από τον Ιούλιο, μετά την απομάκρυνση του Κιρ Στάρμερ από την ηγεσία των Εργατικών, είχε δηλώσει στο ετήσιο συνέδριο του κόμματός του ότι η αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ το 2020 είχε προκαλέσει «περισσότερο κακό παρά καλό».
Υποστήριξε ότι το Brexit πυροδότησε «μια δεκαετία χαμηλής ανάπτυξης» και ότι η Βρετανία πρέπει να «αποφασίσει για μια μακροπρόθεσμη σχέση» με τον μεγαλύτερο εμπορικό της εταίρο. Παράλληλα, δεσμεύτηκε να παρουσιάσει «διαφορετικές επιλογές» για τις μελλοντικές σχέσεις με την Ευρώπη ενόψει της προγραμματισμένης συνόδου κορυφής με τα 27 κράτη-μέλη αργότερα φέτος.
Μιλώντας νωρίτερα σήμερα στο BBC Radio, ο Βρετανός πρωθυπουργός ανέφερε ότι «υπάρχουν σαφώς επιλογές που πρέπει να εξεταστούν» και ότι η κυβέρνηση πρέπει να αξιολογήσει «τι είναι εφικτό» και «ποια είναι τα υπέρ και τα κατά» κάθε επιλογής. «Αυτό που λέω είναι ότι δεν είναι αρκετό να αφήνουμε αυτό το ερώτημα να αιωρείται», πρόσθεσε.
Οι δημοσκοπήσεις για το Brexit
Η Βρετανία αποχώρησε επίσημα από την Ευρωπαϊκή Ένωση στις 31 Ιανουαρίου 2020, μετά το δημοψήφισμα του 2016, στο οποίο το 52% ψήφισε υπέρ του Brexit έναντι 48% που τάχθηκε κατά. Η μεταβατική περίοδος ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2020, όταν τέθηκαν σε πλήρη εφαρμογή οι νέοι κανόνες στις σχέσεις Λονδίνου και ΕΕ.
Δημοσκόπηση της Survation τον Ιούνιο έδειξε ότι το 55% των ψηφοφόρων θα επέλεγε την επανένταξη στην ΕΕ εάν διεξαγόταν νέο δημοψήφισμα.
Ο ειδικός στις σχέσεις Ηνωμένου Βασιλείου-ΕΕ Ντέιβιντ Χένιγκ δήλωσε στο AFP ότι ο Μπέρναμ αναγνωρίζει την ευρεία άποψη στη χώρα πως το Brexit απέτυχε και ότι στο Εργατικό Κόμμα υπάρχει η αντίληψη πως χρειάζονται στενότερες σχέσεις με την Ευρώπη. Ωστόσο, εκτίμησε ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός δεν έχει δεσμευτεί μέχρι στιγμής για επανένταξη, μεταξύ άλλων επειδή μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να είναι πολιτικά διχαστική και να ανοίξει ξανά την προηγούμενη περίοδο πολιτικής αναταραχής.
Αλλαγή στις «κόκκινες γραμμές»
Όπως εξηγούν πάντως αρκετοί αναλυτές, ο Μπέρναμ εξακολουθεί να δεσμεύεται από το προεκλογικό πρόγραμμα των Εργατικών του 2024, το οποίο απέκλειε την ένταξη σε τελωνειακή ένωση, την επιστροφή στην ενιαία αγορά και την επαναφορά της ελεύθερης μετακίνησης με την ΕΕ.
Οι τελευταίες δηλώσεις του, ωστόσο, δείχνουν ότι προτίθεται να εξετάσει την άρση ορισμένων από αυτές τις «κόκκινες γραμμές» ενόψει της εκστρατείας για τις επόμενες γενικές εκλογές, που αναμένονται το 2029.
Ο Σάντρο Γκόζι, Ευρωπαίος κοινοβουλευτικός που προεδρεύει πρωτοβουλίας για τις σχέσεις ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου, χαρακτήρισε την προθυμία του Μπέρναμ να εξετάσει ανοιχτά τις επιλογές μια «ιστορική ευκαιρία» για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Εργατική βουλευτής Στέλλα Κρίσι δήλωσε στο AFP ότι πλέον οι Ευρωπαίοι εταίροι μπορούν να δουν πως «οι κόκκινες γραμμές έχουν επιτέλους αρθεί».
Από την άλλη πλευρά, ο Άναντ Μένον, διευθυντής του ινστιτούτου UK in a Changing Europe, συνέστησε να μην ερμηνευτούν οι δηλώσεις ως απαρχή μιας πορείας επιστροφής στην ΕΕ. «Το μόνο που φαίνεται να είπε είναι: «Ας κάνουμε μια συζήτηση»», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν αρκετά μέλη του υπουργικού συμβουλίου που δε θα ήθελαν να αφιερώσει ο πρωθυπουργός μεγάλο μέρος του χρόνου και της προσπάθειάς του στην Ευρώπη.
Αντιδράσεις από τη δεξιά
Οι δηλώσεις του Μπέρναμ προκάλεσαν άμεσα αντιδράσεις από τους δεξιούς πολιτικούς του αντιπάλους, οι οποίοι έσπευσαν να επαναφέρουν τη σκληρή αντιπαράθεση για το Brexit που κυριάρχησε στη βρετανική πολιτική μετά το δημοψήφισμα του 2016.
Ο Ρίτσαρντ Τάις, αντιπρόεδρος του αντιευρωπαϊκού Reform UK, κατηγόρησε τον Μπέρναμ ότι προσπαθεί «να μας περάσει πίσω στις Βρυξέλλες από την πίσω πόρτα», ενώ ο αντιπρόεδρος των Συντηρητικών Άλεξ Μπούρχαρτ τον κατηγόρησε ότι «κοιτάζει προς τα πίσω».
Ο Μπέρναμ είχε ταχθεί υπέρ της παραμονής στην ΕΕ και στο παρελθόν είχε δηλώσει ότι ελπίζει πως η Βρετανία θα επιστρέψει στην Ένωση όσο ο ίδιος θα βρίσκεται εν ζωή. Ωστόσο, κατά την επιτυχημένη εκστρατεία του για την επιστροφή του στο Κοινοβούλιο τον Ιούνιο και την αντικατάσταση του Στάρμερ στην Ντάουνινγκ Στριτ, είχε επιμείνει ότι δεν επιθυμεί να «ξανανοίξει» τη συζήτηση για το Brexit.
Η σύνοδος Λονδίνου – Βρυξελλών
Η σύνοδος κορυφής Ηνωμένου Βασιλείου-ΕΕ είχε προγραμματιστεί αρχικά για τον Ιούλιο στις Βρυξέλλες, αλλά αναβλήθηκε μετά την απομάκρυνση του Στάρμερ.
Ευρωπαίος αξιωματούχος δήλωσε στο AFP ότι η ΕΕ επιδιώκει τη διεξαγωγή της συνόδου τον Νοέμβριο, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί η ημερομηνία. «Είναι σαφές ότι το κλίμα είναι θετικό και υπάρχει σίγουρα δέσμευση για μια καλή σύνοδο κορυφής», δήλωσε, προσθέτοντας ότι βρίσκεται σε εξέλιξη σημαντική προετοιμασία.
Οι δύο πλευρές ήλπιζαν να παρουσιάσουν στη σύνοδο αρκετές συμφωνίες, μεταξύ άλλων για τα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων και την υγεία των ζώων, ένα πρόγραμμα κινητικότητας νέων και τη σύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών.
Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις φέρεται να έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο λόγω των βρετανικών ανησυχιών για τα σχέδια της ΕΕ περί «Made in Europe», με τα οποία επιδιώκεται η προστασία ορισμένων κλάδων της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
