Μια έρευνα του υπουργείου Εσωτερικών αποκαλύπτει ακραίες ανισότητες στην ποιότητα των υπηρεσιών των δήμων της χώρας.
Η έρευνα καταγράφει τοπικές αρχές δύο ταχυτήτων, με κάποιους δήμους να επενδύουν σε υποδομές και άλλους να παραμένουν σε χρόνιες αδυναμίες.
Το δημογραφικό είναι ανησυχητικό, καθώς μόλις 12 από τους 332 δήμους κατέγραψαν θετικό ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων.
Σημαντικές διαφορές παρατηρούνται επίσης στη βιώσιμη κινητικότητα, τη διαχείριση απορριμμάτων και την αντιμετώπιση των αδέσποτων ζώων.
Ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, δήλωσε ότι το στοίχημα είναι η αξιοποίηση των δεδομένων για στοχευμένη ενίσχυση των δήμων που υστερούν.
Τις ακραίες ανισότητες που χαρακτηρίζουν τον πανελλήνιο χάρτη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποκαλύπτει η σαρωτική έρευνα του υπουργείου Εσωτερικών για την ποιότητα όλων των υπηρεσιών που υποχρεούνται να παρέχουν στους πολίτες οι δήμοι της χώρας.
Η ρεαλιστική εικόνα καταγράφει τοπικές αρχές δύο -ή περισσοτέρων- ταχυτήτων, με δήμους να επενδύουν σε εφαρμόσιμες πολιτικές και σύγχρονες υποδομές που αποδίδουν μετρήσιμα αποτελέσματα και άλλους να παραμένουν εγκλωβισμένοι σε χρόνιες αδυναμίες και καταστροφικές παθογένειες.
Το νέο εργαλείο του υπουργείου Εσωτερικών (deiktesota.gov.gr) επιτρέπει αντικειμενικές συγκρίσεις με πραγματικά δεδομένα σε κρίσιμους τομείς: από το δημογραφικό και τη σχολική κοινότητα μέχρι τη βιώσιμη κινητικότητα, την ανακύκλωση και τη διαχείριση των αδέσποτων ζώων.
Τα ευρήματα αποτυπώνουν ευκρινώς αδυναμίες και διαφορετικές προτεραιότητες μεταξύ των δήμων, αλλά και ένα κοινό δραματικό συμπέρασμα: τη ραγδαία μείωση του πληθυσμού και την ερήμωση της περιφέρειας.
Πλέον, όπως εξηγεί στο protothema ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, το μεγάλο στοίχημα για την επόμενη περίοδο είναι αν αυτά τα δεδομένα θα αξιοποιηθούν ως εργαλείο πολιτικής: όχι απλώς για την καταγραφή των προβλημάτων, αλλά για τη στοχευμένη ενίσχυση των δήμων που υστερούν και τη διάχυση καλών πρακτικών σε ολόκληρη τη χώρα.
Ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος
Δημογραφική κατάρρευση
Το πιο ανησυχητικό συμπέρασμα αφορά το Δημογραφικό. Από τους 332 δήμους της χώρας, μόλις 12 κατέγραψαν οριακό, θετικό ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων.
Αντίθετα, σε αρκετές περιοχές καταγράφεται ταχεία συρρίκνωση πληθυσμού. Ενδεικτικά, στον Δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων χάθηκε μέσα σε έναν χρόνο το 1,38% των ενεργών δημοτών, ενώ αντίστοιχα υψηλά ποσοστά καταγράφηκαν στα Βόρεια Τζουμέρκα, στη Νέα Ζίχνη και σε νησιωτικούς δήμους όπως τα Ψαρά και η Σέριφος.
Την ίδια ώρα, ακριτικοί ή μικροί νησιωτικοί δήμοι όπως Μεγίστη, Κάλυμνος, Λειψοί, Σίκινος και Αντίπαρος εμφανίζουν έστω μικρό θετικό ισοζύγιο, γεγονός που δείχνει ότι ακόμη και σε περιοχές με περιορισμένο πληθυσμό μπορεί να ανατραπεί η αρνητική τάση.
Μαθητές
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη αν εξεταστεί η αναλογία μαθητών. Σε ορεινούς και απομονωμένους δήμους, όπως η Λίμνη Πλαστήρα και η Αργιθέα, αντιστοιχούν μόλις 1-2 μαθητές ανά 1.000 κατοίκους. Στον αντίποδα, σε δυναμικές περιοχές όπως το Αργος - Μυκήνες, η Θήρα και η Μύκονος, οι αριθμοί εκτοξεύονται, φτάνοντας μέχρι και τους 486 μαθητές ανά 1.000 κατοίκους.
Η απόκλιση αυτή αποτυπώνει όχι μόνο τη γήρανση του πληθυσμού σε πολλές περιοχές της ενδοχώρας, αλλά και την έντονη κινητικότητα σε τουριστικά και αστικά κέντρα.
Βιώσιμη κινητικότητα
Στον τομέα της βιώσιμης κινητικότητας, η εικόνα είναι εξίσου αντιφατική. Δήμοι όπως η Λάρισα και ο Βόλος έχουν επενδύσει σημαντικά σε ποδηλατόδρομους, φτάνοντας τα 31,7 και 25 χιλιόμετρα αντίστοιχα.
Ωστόσο, 58 δήμοι της χώρας δεν διαθέτουν ούτε ένα μέτρο ποδηλατόδρομου, ανάμεσά τους και μεγάλοι αστικοί δήμοι της Αττικής (Ηλιούπολη, Νέα Ιωνία, Νίκαια Ρέντης κ.ά.).
Αντίστοιχα, σε ό,τι αφορά την προσβασιμότητα των πεζοδρομίων, 66 δήμοι μεταξύ των οποίων Νίκαιας, Καλαμαριάς, Δάφνης, Κερατσινίου και Πειραιά δηλώνουν μηδενική ύπαρξη πεζοδρομίων με πλάτος άνω του 1,5 μέτρου, στοιχείο που εγείρει σοβαρά ζητήματα για την ασφάλεια και την προσβασιμότητα των πολιτών.
Την ίδια στιγμή, δήμοι όπως η Κως, τα Τρίκαλα και η Θεσσαλονίκη εμφανίζουν υψηλά ποσοστά προσβάσιμων υποδομών, ενώ ξεχωρίζουν και για τον αριθμό διαβάσεων ΑμεΑ, με τη Γλυφάδα και τη Θεσσαλονίκη να καταγράφουν τις υψηλότερες επιδόσεις.
Συγκοινωνία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι μόλις 41 δήμοι διαθέτουν δημοτική συγκοινωνία.
Παρά το γεγονός ότι περιλαμβάνονται αρκετοί μεγάλοι δήμοι της Αττικής και της περιφέρειας, η περιορισμένη αυτή κάλυψη αναδεικνύει τα κενά στη διασύνδεση των τοπικών κοινοτήτων, ειδικά σε ημιαστικές και αγροτικές περιοχές.
Απορρίμματα
Στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων, οι επιδόσεις δεν σχετίζονται απαραίτητα με το μέγεθος του δήμου. Μικροί νησιωτικοί δήμοι όπως η Γαύδος, οι Παξοί και η Τήλος καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά ανακύκλωσης, φτάνοντας έως και το 34,9%. Αντίθετα, οι μεγάλοι αστικοί δήμοι εμφανίζουν χαμηλές επιδόσεις. Ο Δήμος Αθηναίων, παρότι παράγει τη μεγαλύτερη ποσότητα αποβλήτων (πάνω από 360.000 τόνους), ανακυκλώνει μόλις το 4,57%.
Η εικόνα αυτή επαναλαμβάνεται και σε άλλες μεγάλες πόλεις, όπως η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα και ο Πειραιάς, γεγονός που υπογραμμίζει τις δυσκολίες εφαρμογής αποτελεσματικών πολιτικών σε πυκνοκατοικημένες περιοχές.
