«Οποιαδήποτε μονομερής δραστηριότητα που επιδιώκει να υλοποιήσει τις προθέσεις μιας χώρας είναι καταδικασμένη να αποτύχει» υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, στη διάρκεια συζήτησής του με τον καθηγητή στο American College of Greece και αρθρογράφο της Καθημερινής Κωσταντίνο Φίλη στο συνέδριο Energy Transition Summit που διοργανώνουν οι Financial Times και η Καθημερινή.
«Εάν οποιαδήποτε χώρα επιλέξει να λάβει μονομερώς μέτρα, τα οποία, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, θα έπρεπε να οργανωθούν σε πολυμερές ή διμερές επίπεδο, αυτά έχουν μόνο εσωτερική ισχύ και δεν έχουν διεθνή εφαρμογή» τόνισε, απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με δημοσιεύματα που φέρουν την Τουρκία να ετοιμάζει νομοσχέδιο στο πλαίσιο του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας». «Για να έχουμε βιώσιμη ειρήνη, πρέπει να συνεργαστούμε» προσέθεσε.
Ανέφερε μάλιστα πως υπάρχουν πολλοί τρόποι, για να αντιδράσει η Ελλάδα σε αυτό, σημείωσε όμως πως προτιμούμε να ενεργούμε παρά να αντιδρούμε. Η Ελλάδα είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βρίσκεται στον πυρήνα των Ηνωμένων Εθνών, υπάρχουν πολλά fora για να εκφράσει πιθανές διαμαρτυρίες.
«Έχουμε καταβάλει σημαντικές προσπάθειες με την Τουρκία και πιστεύω ότι έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο, και θα ήταν απόλυτη σπατάλη να έχουμε οπισθοδρόμηση» ανέφερε. «Η Ελλάδα θα είναι πάντα ένας πολύ ισχυρός και ένθερμος υποστηρικτής της ειρήνης και της ευημερίας».
Επισήμανε πως «η νέα εποχή της εξωτερικής πολιτικής χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι δεν μπορούμε να κάνουμε καμία ουσιαστική πρόβλεψη, καθώς υπάρχουν τόσες πολλές παράμετροι που είναι εντελώς ασαφείς και ευάλωτες. Αυτό που κάνεις στην πραγματικότητα είναι να διαμορφώνεις απαντήσεις για όλα τα πιθανά σενάρια. Και αυτό ακριβώς κάνουμε τώρα όσον αφορά την τουρκική νομοθεσία σχετικά με τη νομιμοποίηση της 'Γαλάζιας Πατρίδας'».
«Το διεθνές δίκαιο πρέπει απλώς να υπερισχύει των εσωτερικών μας προθέσεων, σκοπών ή οραμάτων. Και έτσι λειτουργούν οι διμερείς μας σχέσεις. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να λάβουμε υπόψη το δίκαιο της θάλασσας. Η Τουρκία έχει σκόπιμα απέχει από την υπογραφή και την κύρωση της UNCLOS, αλλά αυτές οι διατάξεις αποτελούν μέρος του διεθνούς δικαίου, πράγμα που σημαίνει ότι είναι ουσιαστικά δεσμευτικές για όλα τα κράτη, τόσο τα υπογράφοντα όσο και τα μη υπογράφοντα», τόνισε.
Υπογράμμισε τη σημασία διατήρησης των σχέσεων καλής γειτονίας με όλους τους γείτονές, όχι μόνο όσον αφορά την Τουρκία, αλλά και τη Λιβύη και τα Δυτικά Βαλκάνια. Η Ελλάδα αναλαμβάνει άλλωστε μια σειρά πρωτοβουλιών σε όλες αυτές τις περιοχές, ως μεσολαβητής, αλλά και ως ηγετική δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο.
Όσον αφορά την Τουρκία, σημείωσε πως ελήφθη μια θεμελιώδης απόφαση με τον πρωθυπουργό πριν από τρία χρόνια να προσπαθήσουμε να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας με την Τουρκία.
«Έχουμε κάποια απτά αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένης της σημαντικής μείωσης των παραβιάσεων του ελληνικού εναερίου χώρου, αλλά και της τεράστιας μείωσης του απόλυτου αριθμού των παράνομων εισόδων μεταναστών στην Ελλάδα. Όλοι κατανοούμε ότι υπάρχει μια σημαντική διαφορά που κάνει τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα, η οποία είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, και ειδικότερα της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. Είναι πεποίθησή μου ότι, αν δεν λύσουμε αυτό το πρόβλημα, δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά μακροπρόθεσμη και βιώσιμη ειρήνη και ευημερία. Επομένως, προσπαθούμε να εργαστούμε πάνω σε αυτό».
«Δεν έχουμε συμφωνήσει ως προς το πεδίο εφαρμογής αυτής της συζήτησης, αλλά πιστεύω ότι είναι σημαντικό να διατηρούμε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας», προσέθεσε.
«Το όραμά μου είναι μια γειτονιά ειρήνης και ηρεμίας», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Το ίδιο ισχύει και για τη Λιβύη, όπου τα τελευταία δύο χρόνια, αντιμετωπίσαμε σημαντικές δυσκολίες στις σχέσεις μας, αλλά έχουμε δημιουργήσει μια πολύ λειτουργική σχέση και με τις δύο πλευρές της Λιβύης».
Ταυτόχρονα, επισήμανε, η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στη συζήτηση σχετικά με τη φάση προ-ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Αναλάβαμε μια σειρά πρωτοβουλιών, συμπεριλαμβανομένης της δήλωσης των Δελφών, με την οποία εκφράζουμε τη δέσμευσή μας στην ευρωπαϊκή πορεία των Δυτικών Βαλκανίων. Η Ελλάδα είναι πλέον παντού».
«Τώρα είναι η στιγμή να εφαρμόσουμε πραγματικά τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης»
Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών τόνισε πως «η αρχιτεκτονική διεθνούς ασφάλειας, όπως την γνωρίζαμε, δεν υπάρχει πλέον και πρέπει να επανεξετάσουμε τις θεμελιώδεις παραδοχές μας», όμως προσέθεσε πως «η Ελλάδα αποτελεί τη γέφυρα μεταξύ Βορρά και Νότου, Ανατολής και Δύσης. Η γεωγραφική της θέση είναι εξαιρετικά κρίσιμη. Αλλά επίσης ο ρόλος που καλούμαστε να διαδραματίσουμε είναι πράγματι κρίσιμος».
«Τα τελευταία τρία χρόνια, έχουμε εργαστεί πολύ σκληρά προκειμένου να αναβαθμίσουμε τις διεθνείς μας σχέσεις με τις γειτονικές δυνάμεις, αλλά όχι μόνο με αυτές», σημείωσε. «Ακολουθούμε μια στρατηγική υψηλής πολιτικής όσον αφορά τη διπλωματική μας παρουσίας. Η Ελλάδα επιδιώκει να αποτελεί μέρος της λύσης και όχι μέρος του προβλήματος».
Επισήμανε πως δεν είναι ένθερμος υποστηρικτής της πολιτικής εξισορρόπησης όσον αφορά τις διεθνείς υποθέσεις, καθώς μπορεί να αποφέρει κάποια προσωρινά θετικά αποτελέσματα, αλλά κατ' αρχήν αυτό που έχει σημασία είναι μια πολιτική βασισμένη σε κανόνες, μια συνεκτική πολιτική.
«Όλοι αντιλαμβάνονται ότι το τοπίο στη διεθνή σκηνή είναι εντελώς διαφορετικό τώρα, ειδικά μετά την ανάληψη της εξουσίας από τη νέα κυβέρνηση στις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία άλλαξε συνολικά τη νοοτροπία των διεθνών σχέσεων», σημείωσε. «Βλέπουμε έναν πολύ πιο ενεργό ρόλο των ΗΠΑ, με ταυτόχρονη υποβάθμιση της σημασίας των διεθνών οργανισμών».
Δένδιας σε Τουρκία από το Αγαθονήσι: «Κλιμακώνονται οι αναθεωρητικές βλέψεις με ανύπαρκτα δικαιώματα»
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας τόνισε από το Ανατολικό Αιγαίο ότι όλα τα ελληνικά νησιά έχουν τα δικαιώματα που προβλέπει το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας
Βαριές αιχμές προς την Τουρκία άφησε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας από το Αγαθονήσι, όπου παρέστη στην τελετή εγκαινίων νέων στρατιωτικών οικημάτων, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με αναθεωρητικές βλέψεις που «κλιμακώνονται τον τελευταίο καιρό με την επίκληση ανύπαρκτων δικαιωμάτων».
Με φόντο το Ανατολικό Αιγαίο, ο Νίκος Δένδιας επανέλαβε ότι το Αιγαίο μπορεί να αποτελέσει χώρο φιλίας και συνάντησης, υπό την προϋπόθεση όμως ότι όλοι σέβονται τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας — μήνυμα με σαφή αποδέκτη την Τουρκία.
Αναφερόμενος στην ευρύτερη στρατηγική για την εθνική άμυνα και ασφάλεια, ο Νίκος Δένδιας έκανε λόγο για «μονομερείς σχεδιασμούς» που, όπως είπε, παραβιάζουν ευθέως τους κανόνες της διεθνούς έννομης τάξης. «Κλιμακώνονται με μονομερείς σχεδιασμούς που παραβιάζουν ευθέως τους κανόνες της Διεθνούς έννομης τάξης, αλλά πρέπει να πω και πολλές φορές ακόμα και της κοινής λογικής», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι σχεδιασμοί αυτοί βρίσκονται «ευθέως αντίθετοι σε κάθε έννοια καλής γειτονίας».
Ο υπουργός Εθνικής άμυνας υπενθύμισε ότι όλα τα ελληνικά νησιά έχουν «ούτε περισσότερα ούτε λιγότερα» δικαιώματα από όσα προβλέπει η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. «Το Αιγαίο, όπως και όλες οι θάλασσες, μπορεί να είναι χώρος φιλίας και συνάντησης. Αλλά για να γίνει αυτό πρέπει να υπάρχουν κανόνες», σημείωσε.