Απίστευτη θρασύτητα, πολύπλευρη και διαρκής παρανομία, χαρακτηριστική περίπτωση στην ανατολική πλευρά της Ρόδου, κοντά στο Φαληράκι και δίπλα στο Λαδικό. Είναι ένας στενός, προστατευμένος κολπίσκος με βότσαλο και βράχια, απότομες πετρώδεις πλαγιές με πεύκα και ακαταμάχητα γαλαζοπράσινα νερά. Ο όρμος πήρε το όνομα Αντονι Κουίν από τον γνωστό ηθοποιό, ο οποίος, μετά τα γυρίσματα της ταινίας «Τα κανόνια του Ναβαρόνε» το 1960-61, επιχείρησε να αποκτήσει την έκταση. Δεν τα κατάφερε, καθώς η κυρίως παραλία ανήκε στο Δημόσιο. Στην Ελλάδα, βέβαια, το γεγονός ότι κάτι παραμένει δημόσιο δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι παραμένει και ελεύθερο.
Σύμφωνα με το δίκτυο «Ομπρέλα», η επιχείρηση λειτουργούσε χωρίς νόμιμο δικαίωμα εκμετάλλευσης της παραλίας, ενώ η αρμόδια υπηρεσία το γνώριζε από τον Μάρτιο.
Σύμφωνα με το δίκτυο «Ομπρέλα», μια σύμπραξη ενεργών πολιτών και ανεξάρτητων συλλογικών φορέων της Ρόδου που δημιουργήθηκε το 2023 για την προάσπιση του δημοσίου χώρου, στις 20 Αυγούστου κλιμάκιο της Κτηματικής Υπηρεσίας Δωδεκανήσων Α΄ απομάκρυνε από τη συγκεκριμένη παραλία ομπρελοκαθίσματα που είχαν τοποθετηθεί αυθαίρετα. Σύμφωνα με στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας, στην επιχείρηση που δραστηριοποιείτο παράνομα στην παραλία επιβλήθηκε πρόστιμο 37.000 ευρώ. Είχε προηγηθεί, στις 26 Ιουλίου, δημόσια καταγγελία του δικτύου για εκτεταμένη κατάληψη της μικρής παραλίας.
Η ιστορία είχε αρχίσει πέντε μήνες νωρίτερα. Στις 9 Μαρτίου, το Δημόσιο έβγαλε σε ηλεκτρονική δημοπρασία τμήμα 116 τ.μ. της παραλίας αποκλειστικά για την τοποθέτηση ομπρελών. Το σύνολο της παραλίας είναι περίπου 440 τ.μ. Η τιμή εκκίνησης για την τριετή παραχώρηση ήταν 4.384,80 ευρώ. Στη διάρκεια της δημοπρασίας, όμως, η προσφορά εκτινάχθηκε στις 200.272,80 ευρώ, ποσό υπερπολλαπλάσιο της αρχικής τιμής. Πλειοδότρια αναδείχθηκε εταιρεία εστίασης.
Η εταιρεία, όμως, δεν προσκόμισε τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και αποκλείστηκε από την υπογραφή της σύμβασης. Επομένως, δεν απέκτησε ποτέ νόμιμο δικαίωμα εκμετάλλευσης της παραλίας. Πράγματι, στην εφαρμογή myCoast δεν εμφανίζεται ενεργή σύμβαση για το συγκεκριμένο σημείο.
Λουόμενοι, στις 20 Αυγούστου, μετά το σφράγισμα του χώρου από την Κτηματική Υπηρεσία Δωδεκανήσων Α΄.
Παρ' όλα αυτά, σύμφωνα με το δίκτυο «Ομπρέλα», εγκατέστησε ομπρελοκαθίσματα και εκμεταλλευόταν εμπορικά τον χώρο, χωρίς νόμιμη παραχώρηση και χωρίς να καταβάλλει μίσθωμα. Δηλαδή μια επιχείρηση κατέληξε να λειτουργεί σαν να της είχε παραχωρηθεί κανονικά χώρος σε μία από τις γνωστότερες και πιο πολυσύχναστες παραλίες της Ρόδου, ενώ η αρμόδια υπηρεσία γνώριζε ήδη από τον Μάρτιο ότι σύμβαση δεν υπήρχε. Η απομάκρυνση των ομπρελοκαθισμάτων πραγματοποιήθηκε στις 20 Αυγούστου, αφού είχε προηγηθεί δημόσια καταγγελία και το μεγαλύτερο μέρος της τουριστικής περιόδου είχε ήδη παρέλθει.
Δραστικά μέτρα
«Με ένα κόστος μόλις 438,4 ευρώ, που ήταν η εγγυητική συμμετοχής στον διαγωνισμό, [η εταιρεία] κατάφερε να εκμεταλλευτεί παράνομα, χωρίς την καταβολή οποιουδήποτε μισθώματος, την παραλία. Εάν η πολιτεία επιθυμεί πραγματικά τη διασφάλιση της νομιμότητας στις παραλίες, θα πρέπει να λάβει δραστικά μέτρα για την αντιμετώπιση αντίστοιχων πρακτικών. Η επαρκής στελέχωση των Κτηματικών Υπηρεσιών αποτελεί προαπαιτούμενο», αναφέρει το δίκτυο «Ομπρέλα».
Κλιμάκιο της Κτηματικής Υπηρεσίας Δωδεκανήσων Α΄ απομάκρυνε τα παράνομα ομπρελοκαθίσματα – Στην εταιρεία επιβλήθηκε πρόστιμο 37.000 ευρώ.
Η επίσημη απόφαση της Κτηματικής Υπηρεσίας ορίζει, πάντως, ότι, πέρα από την κατάπτωση της εγγύησης συμμετοχής των 438,4 ευρώ, καταλογίζεται στην εταιρεία και η διαφορά ανάμεσα στη δική της προσφορά και στην προσφορά του επόμενου κατά σειρά πλειοδότη. Από τα δημοσιευμένα έγγραφα δεν προκύπτει το ύψος της διαφοράς ούτε εάν το ποσό έχει εισπραχθεί.
Η «Αντονι Κουίν» δεν είναι η μοναδική παραλία της Ρόδου στην οποία οι έλεγχοι και τα διοικητικά μέτρα ακολούθησαν δημόσιες καταγγελίες. Στις 16 Ιουλίου, το δίκτυο «Ομπρέλα» είχε αναδείξει την περίπτωση άλλης επιχείρησης στην περιοχή Οαση – Νερά Καλλιθέας. Σύμφωνα με το δίκτυο, η επιχείρηση λειτουργούσε σε χώρο αιγιαλού και παραλίας χωρίς μίσθωση και χωρίς την απαιτούμενη άδεια λειτουργίας. Το συγκεκριμένο τμήμα δεν δημοπρατήθηκε για την περίοδο 2026-2028. Με απόφασή του, το υπουργείο Πολιτισμού δεν ενέκρινε την παραχώρηση πέντε θέσεων στα Νερά Καλλιθέας, καθώς διαπίστωσε επεμβάσεις πάνω σε ορατά κατάλοιπα αρχαίου λατομείου.
Χαλκιδική: «Ξήλωσαν» σκηνές με φιάλες υγραερίου και φωτοβολταϊκά από παραλίες
Μεταξύ άλλων, καταγράφονται τσιμεντοστρώσεις, μπάζωμα θαλάσσιου χώρου, επίστρωση της παραλίας με φερτή άμμο και χαλίκι, καθώς και αλλοίωση του φυσικού αναγλύφου και της ακτογραμμής. Ακολούθησαν αυτοψία της Κτηματικής Υπηρεσίας Δωδεκανήσων Α΄, πράξη άμεσης απομάκρυνσης και επιβολή προστίμου, καθώς και ενέργειες της Αστυνομίας. Στη συνέχεια, ο Δήμος Ρόδου, με την υπ' αριθμόν 2258 απόφασή του, διέταξε τη σφράγιση του καταστήματος.
Οι παραπάνω υποθέσεις αποκαλύπτουν τις δοκιμασίες που αντιμετωπίζει το νέο καθεστώς προστασίας των παραλιών, το οποίο θεσπίστηκε μετά το λεγόμενο «κίνημα της πετσέτας». Ο νόμος 5092/2024 εισήγαγε ηλεκτρονικές δημοπρασίες, ψηφιακό μητρώο παραχωρήσεων, αυστηρότερα όρια κάλυψης και βαριές κυρώσεις. Μέσω της εφαρμογής myCoast, κάθε πολίτης μπορεί να διαπιστώνει αν υπάρχει ενεργή σύμβαση και ποια ακριβώς έκταση έχει παραχωρηθεί. Σε περίπτωση κατάληψης χωρίς σύμβαση, προβλέπεται η απομάκρυνση του εξοπλισμού μέσα σε 48 ώρες από την έκδοση της σχετικής πράξης, καθώς και η διακοπή της οικονομικής δραστηριότητας στον κατειλημμένο χώρο.
Οι έλεγχοι
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε στις 7 Αυγούστου ότι φέτος είχαν πραγματοποιηθεί περισσότεροι από 1.500 έλεγχοι σε πάνω από 300 παραλίες και 450 επιχειρήσεις, ενώ υποστήριξε ότι καταγράφεται ο χαμηλότερος αριθμός καταγγελιών των τελευταίων ετών. Τα Δωδεκάνησα, πάντως, περιλαμβάνονταν στις πέντε περιοχές της χώρας με τις περισσότερες αναφορές παραβάσεων, μαζί με τη Χαλκιδική, την Ανατολική Αττική, τις Κυκλάδες και την Καβάλα.
Ενδεικτικές της έκτασης των παραβάσεων, αλλά και των μέτρων που ακολούθησαν, είναι τέσσερις ακόμη πρόσφατες υποθέσεις που γνωστοποίησε η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας:
– Στην παραλία Τσαμπίκα στη Ρόδο η Κτηματική Υπηρεσία διαπίστωσε την παράνομη λειτουργία πέντε καντινών. Τους επιβλήθηκε συνολικό πρόστιμο 174.000 ευρώ και διατάχθηκε η σφράγισή τους.
– Σε παραλία της Καβάλας επιβλήθηκε σε επιχείρηση που λειτουργούσε χωρίς μισθωτήριο πρόστιμο 28.800 ευρώ, ενώ διατάχθηκε η σφράγισή της και η απομάκρυνση του εξοπλισμού.
– Στη Σκιάθο τις τελευταίες ημέρες επιβλήθηκαν σε τέσσερις επιχειρήσεις πρόστιμα ύψους 44.000 ευρώ.
– Τέλος, στην Κέρκυρα εντοπίστηκαν οκτώ επιχειρήσεις που παράνομα καταλάμβαναν χώρο. Τους επιβλήθηκε πρόστιμο 107.600 ευρώ και διατάχθηκε η σφράγισή τους και η απομάκρυνση του εξοπλισμού τους.