Μαζεμένος και προσεκτικός στη σύνοδο του ΟΗΕ, για να εισπράξει επιφυλακτικότητα, αρνήσεις και αποτυχίες στη ρητορική του μέχρι πρόσφατα ως δήθεν ηγέτης υπερδύναμης στη Μέση Ανατολή και ευρύτερα.
Κατά τα άλλα μήνυμα συνεργασίας και ειρηνικής επίλυσης των διαφορών με την Ελλάδα έστειλε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με την ομιλία του από το βήμα του ΟΗΕ, χαμηλώνοντας τους τόνους της ρητορικής που είχε επικρατήσει το τελευταίο διάστημα. Ο Τούρκος πρόεδρος στην ομιλία του δήλωσε ότι «σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο θέλουμε τα υφιστάμενα ζητήματα να επιλυθούν στη βάση των σχέσεων καλής γειτονίας και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η πρότασή μας για τη διεξαγωγή "Διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο" θα συμβάλει στη δημιουργία ενός κοινού πεδίου συνεννόησης».
Παρόμοια πρόταση για διάσκεψη της Ανατολικής Μεσογείου είχε εκφράσει ο πρόεδρος της Τουρκίας και σε προηγούμενες ομιλίες του σε γενικές συνελεύσεις του ΟΗΕ, δίχως να βρει ανταπόκριση από τις χώρες της περιοχής. Ερώτημα παραμένει και με ποιο τρόπο θα μπορούσε να συμμετάσχει και η Κυπριακή Δημοκρατία. Διότι ο Ερντογάν στην ομιλία του σημείωσε πως «πρέπει να κατοχυρωθούν η κυριαρχική ισότητα και το ισότιμο διεθνές καθεστώς του τουρκοκυπριακού λαού και να τερματιστεί πλέον η απάνθρωπη απομόνωση στην οποία έχει υποβληθεί. Καλώ τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσει την "Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου" και να συνάψει με αυτήν πολιτικές, διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις», τόνισε ο Τούρκος πρόεδρος.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναφέρθηκε και στη σημασία της Τουρκίας για το ΝΑΤΟ και στις προκλήσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, υπογραμμίζοντας ότι «δεν είναι δυνατόν να είναι ασφαλέστερη μια Ευρώπη που αποκλείει από την αρχιτεκτονική ασφαλείας της την Τουρκία».
Πιο σκληρός ήταν απέναντι στο Ισραήλ, όμως εμφανίστηκε πιο ήπιος σε σχέση με άλλες χρονιές και δεν έκανε καμία αναφορά στον Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Ο πρόεδρος της Τουρκίας μίλησε για κρατική τρομοκρατία του Ισραήλ και υποστήριξε ότι «απέναντί μας έχουμε μια γενοκτονική νοοτροπία που δεν χορταίνει να σκοτώνει. Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια εξαιρετικά σοβαρή και τραγική εικόνα. Κανένας άνθρωπος που έχει μέσα του ανθρωπιά, έλεος και συμπόνια, κανένας άνθρωπος με αίσθημα δικαιοσύνης και συνείδηση δεν μπορεί να κλείσει τα μάτια μπροστά σε αυτή την εικόνα». Κατά τη διάρκεια της ομιλίας Ερντογάν, η ισραηλινή αντιπροσωπεία, ως ένδειξη διαμαρτυρίας, αποχώρησε από την αίθουσα.
Δεν υπήρξε συνάντηση
Πάντως, μέχρι αργά χθες το βράδυ δεν είχε γίνει η συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο ομόλογό του, την οποία είχε προαναγγείλει ο πρέσβης των ΗΠΑ Τομ Μπάρακ. Πληροφορίες αναφέρουν πως δεν είχε κλειστεί οριστικό ραντεβού, όμως σύμφωνα με διαρροές δεν υπήρξαν εξελίξεις οι οποίες θα μπορούσαν να φέρουν αποτελέσματα και νέες ανακοινώσεις των δύο προέδρων.
Ο Τομ Μπάρακ σε συνέντευξή του στο CNN Turk ομολόγησε πως υπάρχουν εμπόδια, καθώς, όπως ανέφερε, «το Κογκρέσο θα πρέπει να συζητήσει με ποιο τρόπο μπορεί να επιλυθεί αυτή η κατάσταση, πώς δηλαδή θα αντιμετωπιστεί το ζήτημα των S-400. Θα πουληθούν; Θα παραδοθούν κάπου αλλού; Αυτό είναι ένα από τα ζητήματα που συζητάμε. Ωστόσο, δεν πρόκειται για ένα εξαιρετικά κρίσιμο πρόβλημα στο πλαίσιο των σχέσεών μας. Η Τουρκία διαθέτει μια ισχυρή, αυτάρκη αμυντική βιομηχανία ανεξάρτητα από τα F-35. Η πρόοδος που έχει σημειωθεί στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και στα αεριωθούμενα με κινητήρα KAAN δείχνει πόσο συγκεκριμένο είναι αυτό». Πολιτικοί αναλυτές ερμήνευσαν τη δήλωση αυτή ως ομολογία νέων καθυστερήσεων στα F-35 τουλάχιστον μέχρι τα τέλη του 2026.
Ισως αυτός είναι και ο λόγος που το Al Monitor υποστηρίζει πως η Τουρκία αρχίζει νέες διαπραγματεύσεις για τον εκσυγχρονισμό του στόλου των F-16. Οι συνομιλίες είχαν «παγώσει», καθώς η Αγκυρα είχε εστιάσει την προσοχή της στην προμήθεια των Εurofighter από τη Μεγάλη Βρετανία, αλλά και στην επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35. Εμπειροι παρατηρητές της γειτονικής χώρας επισημαίνουν πως το χαμήλωμα των τόνων στην ομιλία του Ερντογάν ίσως να είναι αποτέλεσμα των μηνυμάτων που ελήφθησαν στην Ουάσιγκτον.